OPM
2402.2017

Drzewa. Zielony kapitał miast. Ile są warte?

  • Piotr Salata-Kochanowski
  • Artykuł

Pracują 24 godziny na dobę, sprawiają, że żyje nam się lepiej i jesteśmy zdrowsi. Gdy tylko się pojawiają w naszym sąsiedztwie nieruchomości zyskują na wartości, a przedsiębiorcy mogą liczyć na większe zyski. Drzewa. Każdego dnia korzystamy z ich obecności. Naukowcy od lat pracują nad oszacowaniem wartości drzew i świadczonych przez nie usług. 

Drzewa przynoszą nam wielu wymiernych korzyści, o których niekiedy zapominamy. Nie chodzi tutaj wyłącznie o produkcję tlenu. Drzewa oferują cały zestaw usług, który świadczą 24 godziny na dobę. Niezależnie od naszego stosunku do drzew to jak zauważa Jakub Kronenberg: ,,wszyscy jesteśmy, użytkownikami przyrody, korzystamy z dostarczanych przez nią dóbr i usług”[1]

Pożądany sąsiad

Realizacja wielu inwestycji często oznacza śmierć dla drzew. Dotyczy to zarówno tych, które znajdują się bezpośrednio na terenie inwestycji, ale niekiedy również tych, które rosną w sąsiedztwie prowadzonych prac budowlanych. Obecność drzew w przestrzeni może jednak istotnie wpływać na wartość nieruchomości. W licznych badaniach, w zależności od liczby drzew, widoku, odległości od terenów porośniętych drzewami, stanu terenów zieleni oraz innych czynników, wartość nieruchomości wzrasta od 2 do 37%[2]. Korzyści z sąsiedztwa drzew czerpią również przedsiębiorcy. Według badań Kathleen L. Wolf ludzie chętniej dokonują zakupów w miejscach, gdzie rosną duże drzewa[3]. Dzięki temu, przedsiębiorcy mogą liczyć na klientów, którzy robią zakupy częściej, dłużej, a jednocześnie wydają więcej o 9-12% w porównaniu do miejsc, gdzie drzew nie ma[4].

Dopełnieniem tych ekonomicznych korzyści są wyniki badań, według których obecność drzew może wpływać na ograniczenie przestępczości. W zależności od badań można mówić o 7%[5], a w przypadku towarzyszącym dzianiom angażujących mieszkańców o 56% zmniejszeniu przestępczości[6].

Klimatyzator

Wiosną i latem, gdy robi się cieplej drzewa pełnią funkcję naturalnych klimatyzatorów. Na obszarach, gdzie występują drzewa temperatura może być niższa od 1 do 8 ºC[7]. Przy powierzchni różnica ta może być znacznie większa i w upalne dni dochodzić nawet do ok. 30 ºC[8].

Oprócz cienia jaki drzewa dają, to duże okazy są wstanie dziennie ,,wyparowywać” ponad 1800 litrów wody dziennie[9]. Powietrze dzięki temu jest nie tylko chłodniejsze ale wilgotniejsze, co sprawia że upały mniej nawet doskwierają.  Dlatego pracę takiego pojedynczego drzewa porównuje się niekiedy do pracy nawet 4-5 dużych klimatyzatorów działających przez 20 godzin w ciągu doby[10]. Tym samym część badaczy szacuje, że dwa duże drzewa w pobliżu domu pozwalają na zaoszczędzenie rocznie do 30% na kosztach klimatyzacji[11]. Drzewa są sprzymierzeńcem naszych portfeli również zimą. Dzięki ograniczaniu prędkości wiatru, nawet o 50%, możliwe jest zmniejszenie zużycia energii na ogrzewanie o 1,3%[12]. Praca drzew związana z regulacją klimatu w Nowym Jorku pozwoliła na zaoszczędzenie energii wycenionej na 27,7 mln dolarów rocznie. W ramach tego zadania jedno drzewo ,,wypracowywało” 47,6 dolarów oszczędności. Jednak korzyści w tym temacie nie trzeba wcale szukać daleko za oceanem. Podobne badania w Warszawie, na terenie Pragi Północ, przeprowadził Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa. Na ich podstawie oszacował, że łączna wartość takich ,,hipotetycznych” usług wynosi niemal 28 tys. złotych, a dla pojedynczego drzewa średnio 79 zł. Przy czym małe drzewo pozwala na oszczędności w wysokości 36 zł, a średnie 68 zł. Najbardziej wartościowe są natomiast usługi dużych drzew, na które przypada 286 zł oszczędności[13].

Oczyszczacz powietrza

Przeciętne 30-letnie drzewo przyuliczne jest wstanie w ciągu roku zabsorbować z powietrza nawet 54,2 kg CO2[14]. Dlatego szczególnie ważne są duże drzewa. Usuwają one 60-70 razy więcej zanieczyszczeń niż drzewa małe. W Chicago praca drzew przy ograniczaniu zanieczyszczeń została wyceniona na 9,2 milionów dolarów. W ciągu jednego roku usunęły one bowiem z powietrza 5575 ton różnego rodzaju zanieczyszczeń[15]. Z kolei drzewa rosnące na terenie Pragi Północ rocznie są wstanie zmniejszyć ilość CO2 o 16 ton oraz usunąć ok. 316 kg zanieczyszczeń powietrza[16].

Jednak walka z zanieczyszczeniami to nie wszystko. Rocznie 10-metrowe drzewo jest w stanie wyprodukować około 118 kg tlenu. Człowiek potrzebuje jednak więcej tego pierwiastka do życia. Uśredniając, w ciągu roku konsumuje on bowiem 176 kg tlenu. W związku z tym jedno duże drzewo lub dwa średniej wielkości drzewa mogą wyprodukować tlen zużywany przez jedną osobę[17]. Dostarczany tlen podobnie jak pozostałe usługi może być wyceniony. Szacuje się, że przeciętne drzewo w trakcie 50 lat jest wstanie wyprodukować tlen wartości ponad 30 tys. dolarów[18].

Instalacja deszczowa

Obecność drzew pozwala na ograniczenie i spowolnienie odpływów wód opadowych oraz na przenikanie wody w głąb gruntu i odnawianie wód podziemnych. Dzięki drzewom oraz retencji otaczającego środowiska glebowego spływy wód opadowych są mniejsze nawet o 12%. Tym samym, jak zauważa Jakub Kronenberg, możliwe jest ograniczenie kosztów budowy sieci instalacji deszczowych[19]. Na przykład w w półmilionowym Tucson w USA, oszacowano, że dzięki pół milionom drzew, które tam rosną, można zaoszczędzić na rozbudowie instalacji deszczowych w ciągu 30-40 lat ok. 600 tys. dolarów[12].  

Łączne korzyści z obecności drzew są różnie wyceniane w zależności m.in.  od miasta, gatunków drzew oraz ich wielkości. Niezależnie jednak od konkretnych wyników, badania pokazują jak cenne są drzewa i świadczone przez nie usługi. Aby zwiększyć wiedzę mieszkańców w tym temacie w Nowym Jorku stworzono dedykowany geoportal, na którym można sprawdzić jakie korzyści przynosi konkretne drzewo w mieście (tree-map.nycgovparks.org/). Aby tego dokonać zinwentaryzowano łącznie 683 504 drzewa rosnące w pasie drogowym.


W tym temacie

Marek-Sitarski-okladka-198x300

Halina Barbara Szczepanowska, Marek Sitarski
Drzewa. Zielony kapitał miast.
Jak zwiększyć efektywność pracy drzew?

speakerDla tych co wolą słuchać.
Rozmowa z dr inż. Marzeną Suchocką 


like_obserwatorium_miasta-minBądź na bieżąco i polub nas na Facebooku


standardy_piesze_lublin_opm-min
Woonerfy i wyniesione skrzyżowania. W Lublinie przyjęto standardy piesze

biblioteka_opm_obserwatorium_irm-min
Biblioteka OPM IRM

kalendarz_wydarzenia_konferencje_obserwatorium_promo-min
Kalendarz miejskich wydarzeń