OPM
1611.2016

Kontrola NIK: działania na rzecz bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów są niewystarczające

  • OPM
  • Artykuł

Najwyższa Izba Kontroli skontrolowała działania policji i straży miejskich na rzecz bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów. Według analizy dotychczasowe działania były niewystarczające, dlatego NIK rekomenduje m.in wypracowanie standardów realizacji zadań na rzecz poprawy bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów.

Niebezpieczny chodnik
Jak zauważają autorzy raportu piesi i rowerzyści należą do uczestników ruchu drogowego najbardziej narażonych na odniesienie obrażeń. W latach  2010-2015 w Polsce doszło do około 181 tys. wypadków, w których poszkodowanych zostało ponad 239 tys. osób. Często ofiarami tych zdarzeń są piesi i rowerzyści – w 2010 r. stanowili oni 30% poszkodowanych i 39% zabitych we wszystkich wypadkach drogowych.  Jak alarmuje Najwyższa Izba Kontroli odsetek ten stale rośnie – w 2015 r. wyniósł on odpowiednio 32% i 42%. Jest to o 14 punktów procentowych więcej niż w Unii Europejskiej, gdzie piesi i rowerzyści stanowią średnio 28% wszystkich ofiar śmiertelnych. Do większości wypadków z ich udziałem doszło z winy kierowców.

Autorzy raportu na wstępie obalają opinie, według których większość poszkodowanych to pijani lub niewidoczni piesi czy rowerzyści. Jak wskazują, ofiarami wypadków są często dzieci i osoby starsze, ginące w ciągu dnia w miejscach, w których powinni być bezpieczni – chodniku, przejściach dla pieszych.

Podstawa to dane
NIK wskazuje, że brakuje u policji i straży wdrożenia właściwej metodyki pozyskiwania wiedzy o rzeczywistym wpływie realizowanych działań na stan bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów. Dotychczasowe analizy bazowały przede wszystkim na ,,przyjęciu ogólnego założenia o bezpośrednim wpływie realizowanych działań na spadek liczby wypadków drogowych i ich ofiar”. Brakowało jednak pogłębionych badań odnoszących się faktycznego wpływu podejmowanych działań zarówno przez policję i straże, jak i inne podmioty. Autorzy zwracają również uwagę na wpływ rozwoju infrastruktury drogowej na stan bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów. Marek Bieńkowski, dyrektor Departamentu Porządku i Bezpieczeństwa Wewnętrznego NIK wskazuje również na niedoskonałość obecnej metodologii wyznaczania miejsc szczególnie niebezpiecznych. Obecnie były one typowane przede wszystkim na podstawie analizy danych statystycznych, pomijając inne istotne czynniki wpływające na bezpieczeństwo użytkowników. Jako przykład Bieńkowski podaje wytypowanie jako miejsce niebezpieczne Alei Jerozolimskich w Warszawie, które mają 12 km długości. Jak dodaje ,,bardziej chodzi o punkty, w których niepewnie będą mogli się czuć piesi bądź rowerzyści”. NIK zwraca uwagę, że brak przyjęcia właściwego modelu analitycznego, pozwalającego ocenić wpływ podejmowanych działań na stan bezpieczeństwa na  drodze, może prowadzić do realizacji zadań nieskutecznych i niegospodarnych.

Kontrola wykazała również niewłaściwe funkcjonowanie Systemu Ewidencji Wypadków i Kolizji (SEWiK). Zebrane dane w wielu przypadkach nie odpowiadają rzeczywistości, co ma dalekosiężne konsekwencje dla dalszych działań. Jak podkreślają autorzy raportu, chociaż informacje zbierane w tym systemie służą przede wszystkim policji do oceny stanu bezpieczeństwa, to wykorzystuje je także wiele innych podmiotów do własnych badań i analiz, np. instytucje naukowe i organizacje pozarządowe.

Edukacja i profilaktyka
NIK dostrzega jednak poprawę stanu kadrowego pionu ruchu drogowego policji oraz poziomu przeszkolenia specjalistycznego, który dzięki zwiększającej się liczbie realizowanych szkoleń będzie ulegał dalszej poprawie. Kontrola pozytywnie oceniła również działania profilaktyczne realizowane przez policję i straże miejskie. NIK jednocześnie zwraca uwagę, że ich przeprowadzenie było uzależnione od pozyskania finansowania z zewnątrz.

W celu poprawy bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów, NIK na podstawie przeprowadzonej kontroli wnioskuje o:

  1. określenie – w przypadku Policji na poziomie krajowym – metodyki typowania miejsc szczególnie niebezpiecznych;
  2. wypracowanie standardów realizacji zadań na rzecz poprawy bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów oraz rozwiązań w zakresie oceny jakości, skuteczności i prawidłowości ich wdrożenia oraz oceny efektów realizowanych działań. Mając na uwadze ograniczone zasoby KGP oraz zhierarchizowaną strukturę Policji, możliwe byłoby to w szczególności poprzez wypracowanie precyzyjnych zasad, które w większym stopniu pozwalałyby kierownikom jednostek wykonawczych na adekwatne planowanie i realizację zadań oraz ich rzetelną ocenę;
  3. intensyfikację działań Policji w zakresie egzekwowania odpowiedzialności kierujących pojazdami za naruszenia przepisów o bezpieczeństwie pieszych, jak również rowerzystów, w celu zapewnienia adekwatnej reakcji Policji do zagrożenia stwarzanego przez tych uczestników ruchu drogowego;
  4. zapewnienie szerszego wykorzystania wiedzy i doświadczenia ośrodków naukowo-badawczych oraz innych podmiotów realizujących zadania w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym organizacji pozarządowych, w zakresie prowadzonej analizy zagrożenia pieszych i rowerzystów oraz identyfikacji kierunków skutecznego oddziaływania na jego poprawę;
  5. wdrożenie skutecznych mechanizmów współpracy pomiędzy Policją i Strażami, a także z podmiotami zewnętrznymi realizującymi zadania w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego;
  6. dalszą intensyfikację działań profilaktycznych, w tym edukacyjnych, na rzecz bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów, w szczególności adresowanych do kierujących pojazdami mechanicznymi, dzieci, młodzieży, jak również tzw. seniorów.

nik2

 

Przeczytaj całość:
Informacja o wynikach kontroli.
Realizacja przez Policję i Straże Miejskie (gminne) zadań w celu zapewnienia bezpieczeństwa pieszym i rowerzystom.

 


fb2
polecane
RAPORT