OPM
1306.2018

Relacja miasto – uczelnia – mieszkańcy, czyli jak poprawiać jakość życia w Krakowie

  • Magdalena Bień
  • Wywiad

O projekcie Kraków na warsztat opowiada Marek Grochowicz.


Skąd wziął się pomysł na zainicjowanie projektu Kraków na warsztat?

Jesienią 2017 roku pojawiła się informacja o tym, że kino Ars w centrum Krakowa najprawdopodobniej przestanie istnieć, ponieważ właściciel kamienicy zamierza w tym miejscu wybudować bardzo duży, ekskluzywny hotel. Poczuliśmy, że nie można się na to godzić. Powiedzieliśmy sobie, że musimy spróbować zawalczyć o kino ARS. Pamiętając, że to nie pierwszy przypadek, gdzie miejsca pełniące tak istotne funkcje zostają wyparte przez kolejne hotele, czy lokale gastronomiczne, stwierdziliśmy że trzeba się tym zająć i postanowiliśmy podejść do sprawy całościowo, podejmując temat gentryfikacji w kontekście całego miasta.

Pomysł projektu powstał w trakcie organizacji pierwszych dwóch debat realizowanych zimą 2017 roku, które pokazały jak wiele osób myśli podobnie do nas, jednak jednostkowo nie mają siły przebicia. Głównie dlatego, że nie wiedzą jak mogliby wpłynąć na sytuację w mieście, działają na własną rękę albo już zwyczajnie nie wierzą w to, że ich głos się liczy i że mogą cokolwiek zmienić.

Kto przede wszystkim jest zaangażowany w projekt?

Na początku była to grupa znajomych, która przeobraziła się w wielozadaniowy zespół studentów geografii z Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ (IGiGP UJ), socjologii (specjalizacja miejska) z Instytutu Socjologii UJ (IS UJ), przedstawicieli Obserwatorium Polityki Miejskiej Krajowego Instytutu Polityki Przestrzennej i Mieszkalnictwa (OPM KIPPiM) oraz osób, które troszczą się o miejską przestrzeń Krakowa. Należy tutaj wymienić takie nazwiska jak: Gabriela Dąbek (IGiGP UJ), Piotr Szubert (IGiGP UJ), Daria Wójcik (IS UJ), Krzysztof Kołodziejczyk (IS UJ), Magdalena Bień (KIPPiM), Paweł Pistelok (OPM KIPPiM), Agnieszka Karolczyk (Wydział Humanistyczny AGH). Zależy nam na tym, żeby zespół był jak najbardziej różnorodny, aby zachować obiektywizm w badaniach oraz wielopłaszczyznową perspektywę.

Istotne wsparcie merytoryczne mamy od naukowców – ekspertów w obszarze miasta i miejskości zatrudnionych ww. instytucjach: dr hab. Marta Smagacz-Poziemska (Instytut Socjologii UJ), dr Marta Klekotko (Instytut Socjologii UJ), dr hab. Monika Murzyn-Kupisz (Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ), dr Jarosław Działek (Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ), dr hab. Paweł Kubicki (Instytut Europeistyki UJ), czy dr Karol Janas (Obserwatorium Polityki Miejskiej KIPPiM). Współpracujemy także ze znanymi w całej Polsce urbanistami: Pawłem Jaworskim i Łukaszem Drozdą.

Jakie są najważniejsze cele projektu?

Celem naszego projektu jest współpraca z mieszkańcami, którzy chcieliby zaproponować zmiany dla Krakowa. Istotne dla nas jest także to, aby te osoby poznały się ze sobą i razem z nami stworzyły grupę ludzi, która będzie w stanie wdrożyć konkretne działania. Istnieje ogromna potrzeba mądrego i silnego głosu mieszkańców.

Oprócz tego zależy nam na zebraniu grupy (studentów i ekspertów z różnych krakowskich uczelni), która będzie proponowała różne rozwiązania i będzie mieć istotny wpływ na przestrzenno – społeczne zmiany w mieście w najbliższej przyszłości. Chcemy, aby wiedza ekspercka była praktycznie wykorzystywana na naszym krakowskim podwórku, bo mamy wrażenie, że wiele racjonalnych rozwiązań, które można by wprowadzić, nigdy nie są realizowane.
Zależy nam bardzo, by relacja Miasto – Uczelnia – Mieszkańcy stała się realną osią, która ma możliwość wypracowywania dobrych rozwiązań dla naszego miasta, a przede wszystkim stanowi przestrzeń do merytorycznej dyskusji.

Na jakiej problematyce najbardziej chcecie się skupić?

Rozpoczęliśmy naszą działalność od wpływu turystyki na życie mieszkańców centrum Krakowa, ale nie chcemy się do tego ograniczać. Interesujemy się także kwestiami komunikacji publicznej, rewitalizacji terenów poprzemysłowych, czy tworzeniem nowych przestrzeni publicznych.

Jednak w chwili obecnej temat turystyfikacji jest bardzo ważny dla naszego miasta. Wydaje się bowiem, że jesteśmy na etapie, kiedy jeszcze mamy możliwość uniknięcia niektórych negatywnych skutków rozwoju turystyki, z jakimi poradzono sobie w niektórych miastach w zachodniej Europie.

Jakie wydarzenia są planowane?

Jesteśmy w trakcie warsztatów dla mieszkańców centrum Krakowa, na których wyznaczamy najważniejsze problemy, które powodują obniżenie jakości życia w centrum Krakowa.
W drugim etapie warsztatów – 16 czerwca – będziemy chcieli z mieszkańcami wypracować propozycje dla Urzędu Miasta Krakowa, które są realne do wdrożenia w obecnych warunkach w niedalekiej przyszłości.

Wnioski z warsztatów zaprezentujemy podczas konferencji „Zrównoważona turystyka miejska – wyzwania i rozwiązania”, która odbędzie się w Krakowie 18 czerwca 2018. Będziemy na niej także rozmawiać o wpływie turystyki na funkcjonowanie centrum Krakowa, o tym czym jest proces turystyfikacji i jaki przybiera kształt w naszym mieście, a także o terenach konfliktowych (takich jak Dolne Młyny czy Plac Nowy). Zaprezentowane zostaną przyczyny konfliktów, podejście różnych interesariuszy do tej przestrzeni. Porozmawiamy o tym, jak można rozwijać atrakcyjne w mieście tereny oraz jak w przyszłości można lepiej zaradzać tego typu konfliktom. Będziemy rozmawiać o tym jak miasto powinno być aktywniejszym graczem przy tego typu zmianach.

Zapraszamy do współpracy. W przypadku pytań, prosimy o kontakt pod adresem: krakownawarsztat@gmail.com


Marek Grochowicz – koordynator projektu Kraków na warsztat, student Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego.