OPM
0701.2021

Pakiet mieszkaniowy. Jakie zmiany wprowadza?

  • OPM
  • Artykuł

Wsparcie komunalnego i społecznego budownictwa czynszowego, pomoc dla obywateli w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych oraz cyfryzację procesu budowlanego wprowadza tzw. Pakiet mieszkaniowy.

Dostęp do mieszkania to jedno z podstawowych dóbr związanych z poczuciem bezpieczeństwa i stabilizacji życiowej. Podpisany przez Prezydenta pod koniec grudnia Pakiet mieszkaniowy, ustawę o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa, zawiera szereg rozwiązań ważnych dla poprawy sytuacji mieszkaniowej polskiego społeczeństwa.

Do kluczowych rozwiązań przewidzianych w ustawie należy m.in. zwiększenie wysokości finansowego wsparcia w formie grantów z Funduszu Dopłat dla gmin na budowę mieszkań społecznych i komunalnych, umożliwienie uzyskania premii remontowej na budynki TBS starsze niż 25 lat. Nowe prawo wprowadza też wakacje czynszowe dla lokatorów TBS. Dano również możliwość uzyskania prawa własności mieszkania społecznego w oparciu o umowę najmu z dojściem do własności. – Z perspektywy społecznego sektora mieszkaniowego propozycje zmian przepisów mieszkaniowych powinny prowadzić do zwiększenia społecznego budownictwa czynszowego – oceniła dr Alina Muzioł-Węcławowicz, ekspertka ds. mieszkalnictwa Obserwatorium Polityki Miejskiej IRMiR.

W prowadzone ustawą zmiany można podzielić na kilka kategorii:

Zmiany w budownictwie społecznym, czynszowym oraz komunalnym

  • wyższe granty z Funduszu Dopłat w BGK dla gmin na budowę mieszkań społecznych (z 20% kosztów inwestycji do nawet 35%); wprowadzenie zasady finansowania wkładu gminy, a nie refinansowania;
  • zwiększenie wsparcia dla gmin na budowę mieszkań komunalnych (na pokrycie do 80% kosztów nowych inwestycji);
  • wyższe granty na remonty zasobu budynków komunalnych, które ze względu na stan techniczny nie są użytkowane (pustostany); uproszczona procedura ubiegania się o środki;
  • uelastycznienie zasad dotyczących czynszu w przypadku inwestowania przez TBS w OZE, termomodernizację lub w poprawę dostępności dla seniorów i osób niepełnosprawnych;
  • premie remontowe na budynki TBS starsze niż 20 lat (obecnie ogólna zasada pozwala uzyskać ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów premię na remont budynku wybudowanego przed 1961 r.);
  • wakacje czynszowe dla lokatorów w SIM/TBS-ach (nawet 20% niższy czynsz) po spłacie kredytu przez spółkę;
  • w przypadku budowy mieszkań społecznych z wyższą partycypacją lokatora w kosztach budowy, będzie możliwość zmiany umowy najmu na umowę najmu z dojściem do własności;
  • dopłaty do czynszu w programie „Mieszkanie na start” także dla osób bez zdolności czynszowej (opcja dla „stających na nogi” – dopłaty do czynszu również dla lokatorów mieszkań wynajmowanych od inwestora przez gminę i podnajmowanych lokatorowi – obecnie mogą je otrzymywać tylko bezpośredni najemcy posiadający zdolność czynszową);
  • finansowanie tworzenia powierzchni wspólnych dla seniorów w budynkach komunalnych.

Rządowy Fundusz Rozwoju Mieszkalnictwa:

  • dodatkowa pula środków w wysokości 1,5 mld zł;
  • dla gmin, które chciałyby wesprzeć budownictwo społeczne, ale ich budżety ucierpiały w wyniku pandemii COVID-19;
  • wysokość wsparcia wyniesie 10% planowanej inwestycji mieszkaniowej istniejącego TBS/SIM lub w przypadku nowego SIM – 3 mln zł;
  • wnioski będą przyjmowane przez KZN i rozpatrywane w terminie 60 dni;
  • obowiązywać będzie uproszczona procedura.

Pomoc kierowana bezpośrednio do lokatorów:

  • nowe dopłaty do czynszu wliczane do dodatków mieszkaniowych – wyższe dodatki mieszkaniowe dla najemców dotkniętych skutkami epidemii COVID-19 (do 1 500 zł miesięcznie przez pół roku, na pokrycie do 75% czynszu);
  • systemowo lepsza procedura dla wnioskujących o dodatek mieszkaniowy.

Zmiany w Krajowym Zasobie Nieruchomości:

  • wykorzystanie potencjału KZN dla rozwoju społecznego budownictwa czynszowego. KZN będzie mógł wnosić grunty do TBS/SIM;
  • W ramach KZN zostanie utworzony Fundusz Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej KZN. Będzie on zasilany środkami z gospodarowania nieruchomościami KZN;
  • Środki z Funduszu będą przeznaczone na tworzenie przez KZN społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM) lub obejmowanie w nich udziałów. KZN będzie mógł też tworzyć i przystępować do już istniejących SIM lub towarzystw budownictwa społecznego (TBS).

Cyfryzacja procesu budowlanego

Postulat cyfryzacji procesu budowlanego był podnoszony od wielu lat przez różne środowiska związane z budownictwem. Potrzeba takiej cyfryzacji uwypukliła się zwłaszcza w okresie obecnie trwającej pandemii. Zmiany wprowadzą dla inwestora możliwość składania niektórych wniosków i dokonywania zgłoszeń w procesie budowlanym w postaci elektronicznej. Wprowadzą one także możliwość załączania do wniosków (zgłoszeń) kopii dokumentów zamiast ich oryginałów. Wszystko to umożliwi w wielu sprawach kontakt obywatela z organem bez konieczności wychodzenia z domu. Jednocześnie zachowana zostanie dotychczasowa postać składanej dokumentacji do organów administracji architektoniczno-budowanej, czyli postać papierowa. Zainteresowany będzie miał od tej pory możliwość wyboru, czy chce w procesie budowlanym kontaktować się z organem w postaci elektronicznej, czy papierowej.

Od 4 lutego będzie można drogą elektroniczną:

  • zgłosić roboty budowlane (niewymagające dołączenia projektów)
  • zgłosić rozbiórkę
  • złożyć wniosek o wydanie decyzji wyłączającej stosowanie niektórych obowiązków w stosunku do kierownika budowy
  • złożyć wniosek o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz praw i obowiązków wynikających ze zgłoszenia, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu
  • zawiadomić o terminie rozpoczęcia robót budowlanych
  • złożyć wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości
  • zgłosić zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części

Natomiast od 1 lipca 2021 r. poprzez aplikację e-budownictwo będzie można:

  • złożyć wniosek o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych
  • złożyć wniosek o pozwolenie na budowę wraz z załączonym projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem architektoniczno-budowlanym w postaci elektronicznej
  • złożyć wniosek o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego
  • złożyć wniosek o zmianę pozwolenia na budowę
  • złożyć wniosek o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego
  • zawiadomić o zakończeniu budowy
  • złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie

Pakiet mieszkaniowy (całość) – Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa


ZOBACZ TAKŻE

Mieszkalnictwo społeczne.
Raport o stanie polskich miast
red. Muzioł-Węcławowicz, K. Nowak